Anasayfa    Hakkımızda    Makaleler    Duyurular    İnsan Kaynakları    Basında ETİKA    Referanslar    İletişim    


     KURUMSALLAŞMA
     AİLE ANAYASASI
     AİLE ŞİRKETLERİ
     ŞİRKET DOKTORU
     ISO 9001
     ISO 22000
     ISO 14001
     ISO 13485
     ISO 16949
     OHSAS 18001
     İŞ GÜVENLİĞİ
     ISO 27001
     CE MARKALAMA
     EĞİTİM PROGRAMLARI
     Hizmet Talep Formları


 

AİLE ANAYASASI

Aile anayasası ise geneli itibariyle aile üyelerinin dışında kimsenin yer almadığı ve aile liderleri tarafından oluşturulan konseyler tarafından hazırlanır ama başarılı ve etkin bir anayasa hazırlanması istenirse 18 yaş üstü şirkette hissesi bulunan veya ileride bulunacak tüm aile üyeleri katılmalıdır. Bu kişilerin yanı sıra aile dışı hissedarlar, önemli konumdaki şirket çalışanları, aile anayasası hazırlanırken katkıda bulunabilirler. Oluşturulan çoğu aile anayasasında daha sonraki yıllarda işin başına geçecek genç aile üyelerini konseye ve hazırlanan aile anayasalarına dâhil edilmemektedir. Bu büyük bir hatadır. Birçok aile şirketi günümüzde aile anayasası hazırlamak için girişimde bulunmaktadır ancak bu şirketlerin çoğu aile anayasasının ne olduğunu bilmemektedir. Aile anayasası hazırlamak isteyen kişiler, aile anayasalarının;

aile birliğini,

liderlik,

hisse devirleri,

iletişim,

şirkete dahil olma,

miras, vb. sorunları oluşmadan çözeceğini bilmelidirler.

            Aile anayasaları genel olarak dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde aile üyeleri ve hissedarlarla ilgili bilgiler bulunmaktadır. Birçok aile Ankara Sanayi Odasının örnek olarak yayınladığı şekilde anayasa oluşturmaktır. Bu Amerikan anayasasının aynen Türkiye’ye nakledilmesi kadar saçmadır. Anayasalar şirketlerin ve ailenin geçmişi, bugünkü durumu ve gelecekte planlanan durumların birleştirilmesiyle oluşturulur. basite kaçarak hazır yazılmış Ankara Sanayi Odasının örneğine şirket adı koyarak yazmak ailenin sorunlarını çözmediği gibi kısa zaman sonra sorunları düğümlenmiş şekilde ailelerinin kucağına atmaktadır. Birçok aile, anayasa hazırlanırken bu süreci durdurmuştur. Anayasa oluşurken işi bilmemekten dolayı sorunlar yumağı büyümüş ve aile önderlerini karar alamaz duruma düşürmüştür. Aile üyeleri neyin nasıl olduğunu bilmediklerinden dolayı en kolay yolu seçerek anayasa hazırlama sürecini sonlandırmaktadırlar. Aile anayasası hazırlanırken sorun çıkması ve sürecin durdurulması tamamen bilgisizlikten kaynaklanmaktadır. Aile anayasaları yukarıda da belirttiğim gibi şirketten şirkete ve aileden aileye değişiklik gösterebilmelidir yani esnek olmalıdır. Aile üyelerinin çok katı olduğu maddeler elenmelidir veya sonradan görüşülmek üzere ertelenmelidir.  Aile anayasaları hazırlanırken unutulmaması gereken en önemli nokta aile birliğinin sağlanmasıdır. Aile birliğini sağlamak isterken ailenin arasını açmak ancak cahillik olacaktır.

İkinci bölüm şirket yapısıyla ilgilidir, şirket liderliği ve aile ile şirket arasındaki bağlantılarla ilgilidir. Bu bağlantılar arasına şirkette önemli durumlardaki kişileri bu bölümde irdelemek akıllıca olacaktır. Bu bölümde özellikle şirket ana sözleşmesine koyulması tavsiye edilen bazı maddeler bulunmalıdır. Özellikle bulunmalıdır diyorum çünkü gelecekte özellikle bu bölümde yazılmayanlar ve önlemi alınmayan detaylar yüzünden birçok aile şirketi gözlerimizin önünden kaybolmaktadır. Çok basit bir örnek vermek gerekirse bir maddede mutlaka şirket sorumluları ( müdürler, sorumlular vb.) ortakların muvafakatı olmadan şirketin uğraştığı ticaret dalında ne kendi ne de başkası adına iş göremez ( ortak olamaz, komanditer ortak, ltd.) şeklinde bir madde konulmalıdır ve ana sözleşmeye çeşitli yöntemlerle hukukçulara da danışarak eklenmelidir. Bu türden maddeleri aile anayasası hazırlayan 6000 civarındaki kuruluştan kaçı yazmıştır merak ediyorum. Bu bölüm oluşturulurken aile üyelerinin şirketteki geleceklerini de kayıt altına almak gerekir ve kurallar oluşturulmalıdır.

Üçüncü bölüm konseyle ilgilidir. Konsey oluşturma ve konsey yönetimi odaklıdır. Konseyle tüm standartların bu bölümde içinde yazılması gerekir. Bu bölümde oluşabilecek gözden kaçan tek bir nokta konsey sistemini bozar ve konsey sistemin bozulması tüm anayasanın uygulanamaz duruma gelmesine sebep olur. Gözlemlediğimiz kadarıyla hazırlanmış hiçbir aile anayasanın içinde oluşturulan konseylerde icra ve denetim birimleri oluşturulmamaktadır. Konseyler oluşturulurken bu iki birimin mutlaka oluşturulması ve görevlendirilmesi gerekmektedir. Denetlenmeyen maddeleri yazmanın hiçbir anlamı yoktur. Birçok şirket aile anayasası hazırlamakla övünür ama içeriğine bakıldığında küçük bir hikaye kitabından farkı yoktur. Yazılmış şekliyle muhafaza edilmektedir. Aile anayasaları günün değişen şartlarıyla birlikte revize edilmelidir. Sürekli güncellemeler yapılmazsa aile anayasası, aile sıkıntısı olmaktadır.

Son bölüm ise mal varlığı ile ilgilidir. Geçmişte birçok aile veya ortaklıklar gelecekte oluşacak sorunların çözümünde hissedarlık sözleşmesi dediğimiz bir tür sözleşme hazırlamaktaydı ancak hissedarlık sözleşmesi günümüzde kuruluşlara yeterli gelmeyecektir ve gelmemektedir. Bu bölümde ince noktalar bulunmaktadır. Birçok aile üyesi bu bölüm oluşturulurken birbirine düşman olmuşlardır. Bu bölümde hisse sahibi olma, hisse devri, temettü dağıtımı vb. konular işlenmektedir. Bu bölüm hazırlanırken mutlaka şirket mülkiyetinden yapılacak hayır ve yardım standartlarını da bu bölüme eklemek gerekir.

Etika Danışmanlık olarak aile anayasası hazırlarken izlediğimiz süreç şöyledir;

Sözleşme imzalanması.

Sözleşmede de belirtileceği gibi hazırlık toplantı planlaması

Aile anayasasının içeriğinin tüm katılımcılara aktarılması

Aile konseyinin belirlenmesi

Gerek görülürse, aile üyelerine anket

Gerek görülürse, bireysel mülakat

Bölümlerin yazılmasına geçiş

Bu sürece birçok ilave yapılması gerekebilmektedir. Aile anayasası, iyi hazırlanırsa ve tüm aile üyeleri tarafından inanılarak uygulanırsa belki abartı gibi gelebilir ama gelecekteki tüm sorunlarınızı ve daha iyiyi bulmanızı sağlar. Önemli olan daha öncede belirttiğim gibi aile birliğinin sağlanmasıdır. Aile birliğini sağlayamayan liderlerin kurduğu aile şirketleri, liderlerden çocuklara geçiş yapmış akrabalık bağı içindeki aile şirketleri ve tamamen kuzenlerin yönetimlerindeki aile şirketleri büyüklüğü ne olursa olsun dağılıp gideceklerdir. Aile birliğini sağlamanın en önemli şartları şunlardır; saygı, söz hakkı, adaletli kar dağıtımı ve sürekli iletişimdir.

 

 

 
 
 
 
 
 
“Kullandığınız kelimeler nasıl yaşayacağınızı belirler.”
 
ETİKA DANIŞMANLIK VE EĞİTİM LTD. ŞTİ.
Telefon: 0216 334 13 23  Faks: 0216 334 13 22  E-Posta: info@etikadanismanlik.com

 
© 2006 Tüm hakları saklıdır. | Tasarım ETİKA